Ruzie over en door alcoholgebruik
In de afgelopen 28 jaar heb ik menig koppel mogen begeleiden waar de vrouw zich ernstig zorgen maakte over het alcoholgebruik van haar man en/of de gevolgen ervan. Overigens ook over andere vormen van verslavingen zoals cocaïnegebruik, seksverslaving, gokken etc.
Het was meestal de vrouw die het initiatief nam om een afspraak met mij te maken. Ik krijg geen cliënten die zelf inzien dat ze een probleem hebben. Die zoeken namelijk zelf hulp bij een verslavingskliniek al dan niet via de huisarts. Voor mij is het grote verschil tussen een alcohol – of andere verslavingen dat de alcoholverslaafde veel meer de neiging heeft om zijn gebruik te bagatelliseren en de verantwoordelijkheid voor de ruzie bij de ander te willen leggen. Als jij niet ….
(Koppels waar de vrouw alcoholverslaafd is, komen natuurlijk ook voor, maar die heb ik nog niet in mijn praktijk mogen ontvangen.)
Alcohol en feestvreugde
Het drinken van alcohol ter verhoging van de feestvreugde is iets dat waarschijnlijk al heel lang bestaat en door velen als normaal wordt gezien. Toch adviseert de Nationale Gezondheidsraad om goede redenen om helemaal geen alcohol te drinken of niet meer dan één glas per dag. Wanneer je meer dan één glas per dag drinkt, maakt de Nationale Gezondheidsraad de volgende indeling in alcoholgebruik:
Overmatige drinkers
• Overmatige drinkers zijn personen die meer dan 14 (voor vrouwen) of 21 (voor mannen) glazen alcohol per week drinken.
Zware drinkers
• Zware drinkers zijn personen die minstens één keer per week ten minste 4 (voor vrouwen) of 6 (voor mannen) glazen alcohol op één dag drinken.
Binge drinkers
• Binge drinkers zijn personen die 5 glazen alcohol of meer bij één enkele gelegenheid drinken.
Problematisch alcoholgebruik
Onder problematisch alcoholgebruik wordt verstaan:
• Al het alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar;
• Al het alcoholgebruik door zwangere vrouwen;
• Overmatig drinken;
• Zwaar drinken;
• Regelmatig binge drinken (d.w.z. minstens vijf glazen bij één gelegenheid minstens één keer per maand);
• Een drinkpatroon dat leidt tot lichamelijke klachten en/of psychische of sociale problemen en een adequate aanpak van bestaande problemen verhindert.
De eerlijkheid gebiedt mij om te melden dat ik bij het lezen van deze richtlijnen mijn eigen alcoholgebruik drastisch naar beneden heb bijgesteld om buiten de normen van problematisch alcoholgebruik te vallen. Ik vind dat ik dat moreel verplicht ben.
Alcohol: ingebed in de haarvaten van onze Westerse samenleving
Alcoholgebruik zit zo ingebed in de haarvaten van onze Westerse samenleving dat het vinden van excuses om het eigen alcoholgebruik te rechtvaardigen geen enkel probleem is. Om te beginnen is het over het algemeen geen enkel probleem om in groepsverband alcohol te gebruiken.
Na afloop van het samen een sport te hebben beoefend of als supporter de voorsprong en overwinning te vieren of het verlies te verzachten. Vooral de supporters beginnen al vaak tijdens de wedstrijd met drinken. Als je met een groepje bent, is het vaak de gewoonte dat ieder lid toch op zijn minst één rondje heeft gegeven. Dan val je als snel binnen de categorie binge drinkers 5 of meer glazen bij één gelegenheid minstens één keer per maand) over een periode van 12 maanden. Ik ken de nodige jonge mensen die dat geen binge drinken, maar indrinken noemen. En zeg er maar eens wat van…
Ook zakelijke uitjes met een diner en overnachting vormen een decor met drank voor, tijdens en na het eten.
De vrijdagmiddag borrel is vaak het begin om bij thuiskomst gezellig al dan niet met de partner nog de nodige glazen te drinken. Zo zijn er nog veel meer voorbeelden die het drinken van alcohol normaliseren zonder dat betrokkenen zich realiseren dat ze feitelijk al een probleemdrinker zijn. Daar hoef ik alleen maar voor in de spiegel te kijken.
Het wordt vaak problematisch als er situaties van stress op het werk of in de relaties optreden. Dan is de kans groot dat er niet alleen ter verhoging van de feestvreugde gedronken wordt, maar vooral om te “ontspannen” en dus te vluchten. Vaak heeft de partner daar in eerste instantie best begrip voor en gaat er in enige mate in mee. Tot het moment dat het leidt tot vervelend gedrag, lichamelijke klachten en/of psychische of sociale problemen.
De volgende excuses worden dan vaak gehanteerd:
• Iedereen in mijn omgeving doet het
• Ik werk zo hard, ik heb toch recht om mij af en toe te ontspannen
• Als jij niet zo zou zeuren als ik thuiskwam, was er geen enkel probleem
• Je moet niet elk glas tellen dat ik drink, dan neem ik er juist 1 extra
• Je overdrijft
• Tegenwoordig neem ik een taxi als ik naar huis ga
• Heus het kost mij echt geen moeite om te minderen als ik dat wil
• Je weet toch dat ik er goed tegen kan
• Verwijzen naar mensen die nog veel meer drinken
• Enz. enz.
Het is vooral de categorie mannen, die ontkennen dat ze eigenlijk te veel drinken en de verantwoordelijkheid bij hun partner leggen, die het minst benaderbaar zijn. De partner die vaak alleen maar bezorgd is. Vrijwel altijd is onderliggende problematiek veroorzaakt door onveilige hechting of trauma’s de oorzaak voor het problematisch drinkgedrag. Zeker als iemand bewonderd wordt door zijn of haar succes en met tegenslag geconfronteerd wordt, heeft die vaak de neiging om dat niet te willen weten en al helemaal niet te willen delen.
Dan ligt het gevaar van vluchten in overmatig drankgebruik helaas op de loer. Naast uiteraard ook het gebruik van andere drugs als cocaïne etc. Ik hoop maar dat deze column ertoe bijdraagt om slachtoffers van alcohol ervan te overtuigen dat ze toch echt een probleemgebruiker zijn.
Hulp is beschikbaar is als ze daar zelf om willen vragen. Als dat uiteindelijk niet gebeurt, rest de partner en andere betrokkenen uiteindelijk geen andere keuze dan hun eigen leven op te gaan pakken en afscheid te nemen.
