Column Veteranen in Nederland
Door: Gerard van Knijff
Enkele maanden geleden stond er in een krantenartikel dat Pieter Hakvoort, voorzitter van het landelijk zorgsysteem veteranen, zich zorgen maakte over de opvang en begeleiding van veteranen in Nederland. Nu kom ik zelf uit een familie met veteranen. Mijn grootvader heeft 40 jaar bij de marine gediend en mijn vader met drie broers hebben voor korte of langere tijd bij de marine-, lucht- en landmacht gediend. Uit eigen ervaring weet ik hoe gebeurtenissen in hun levens, waarover in ieder geval door mijn vader nooit gesproken werd, hun effect op mij hebben gehad.
Beperkte aandacht voor veteranen
Er leven op dit moment ca. 40.000 veteranen in Nederland en behalve op enkele dagen als op de 4e mei en 15 augustus is er in Nederland slechts beperkte aandacht voor mannen en vrouwen die hun leven op het spel hebben gezet voor onze vrijheid. Nog voor hun partners, kinderen, familie en anderen. Dat geldt niet alleen voor gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog maar ook voor allen die tijdens allerlei missies, waaronder o.a. in Bosnië, Afghanistan, Irak, Afrika en vele andere gebieden onder grote druk fantastisch werk hebben geleverd en daar helaas niet altijd ongeschonden uit terug zijn gekomen.
Daarnaast zijn er ook mannen en vrouwen die onder druk van bezuinigingen rücksichtsloos ontslagen werden zonder of met beperkte begeleiding. Tenslotte wil ik hier ook nog benoemen de KNIL-soldaten met hun families die uit Indonesië naar Nederland zijn gekomen en hier, zeker de eerste jaren, toch wel erg armetierig zijn opgevangen. De heer Hakvoort maakt zich in het krantenartikel met name terecht zorgen over de te verwachten toename in de vraag naar geestelijke ondersteuning gegeven de toegenomen oorlogsdreiging in combinatie met de uitbreiding van het aantal Nederlanders in militaire dienst.
Hulpvraag naar begeleiding en ondersteuning
Een recent gesprek op het Veteranenloket in Doorn heeft mij ook geleerd dat door de toegenomen oorlogsdreiging de hulpvraag naar begeleiding en ondersteuning bij de bestaande groep veteranen in Nederland met ca. 30% gestegen is. Dat is nu al voor de ggz in Nederland niet of nauwelijks te behappen. Samen met de directeur van RBCZ, Willemieke van Kooten, zijn we in contact met het Veteranenloket om te kijken of en hoe we met de bij RBCZ aangesloten psychosociale therapeuten hulp kunnen bieden voor met name die groep van veteranen en hun families en relaties. Hoe dit zich verder gaat ontwikkelen, kan ik op dit moment niet inschatten. Ik hoop echter wel met bovenstaande aan te geven dat mocht u als direct betrokkenen worstelen met trauma’s, relationele problemen, waaronder ook op seksueel gebied of andere vragen u een beroep op mij kunt doen. Nog niet zo lang geleden was ik bij een congres van Esther Perel in New York deelnemer aan een intensieve workshop rond hulpverlening aan Amerikaanse veteranen en uitgezonden militairen. Dat bracht mij verrassende inzichten waar ik nog nooit aan gedacht had. Ook het boek Trauma sporen van Bessel van der Kolk, die zich in de Verenigde Staten intensief met het begeleiden van getraumatiseerde veteranen is voor mij een belangrijke bron van werken met o.a. oorlogstrauma’s.
Samenwerking met veteranenloket
Mocht de samenwerking met het veteranenloket zich verder ontwikkelen, wil ik zeker ook in Nederland een workshop gericht op begeleiding van veteranen en hun naasten organiseren. Wat ik verder recent ontdekt heb, is dat bij vrijwel alle zorgverzekeraars veteranen in het aanvullende verzekeringspakket recht hebben op een dubbele vergoeding in vergelijking met anderen. Ik hoop dat deze toch wat vergeten groep mannen en vrouwen met hun partners, familie en andere relaties de aandacht en zorg zullen krijgen die hun meer dan toekomt. U zult in ieder geval bij mij een willig gehoor vinden.
